Keskin-Net Fotoğraf Çekmek İçin İpuçları

Net fotoğraf çekmek neden önemli? Çok güzel bir o an fotoğrafı çektiğinizi düşünün. O fotoğraf karesini bir daha yakalama şansınız hiç olmayacak. O kareyi çektiğinizde yüzünüzde gülücükler oluşmuştur. Peki fotoğrafa dönüp baktığınızda ne göresiniz, çok güzel bir kare ancak fotoğrafı bulanık çekmişsiniz. Tüm sevinciniz tüm heyecanınız kursağınızda kalır. Bir fotoğrafı değerlendirirken zaten en önemli husus o fotoğrafın netliğidir.

Net Fotoğraf Çekmek özellikle fotoğraf yarışmalarında bu husus çok önemlidir. Çünkü fotoğrafı değerlendiren juri fotoğrafın net olmadığına karar verirse direk olarak elenmişsiniz demektir. Çektiğiniz fotoğraf karesi eğer tekrar çekebilme olasılığınız varsa, bu yıl yada gelecek yıl da çekebilecekseniz net olmayan fotoğrafın affı yoktur. Örneğin bir manzara, bir çicek fotoğrafı gibi. Netlik konusunda tek bir istisnai durum söz konusudur. O da fotoğraf bir daha çekilemeyecekse, örneğin bir savaş fotoğrafı, bir o an fotoğrafı yada Saddam’ın idamı gibi dünya üzerinde çekim tekrarı mümkün değilse netlik ikinci planda kalacaktır. İşte bu yüzden tekrar çekilebilen fotoğraflarda netlik hatası yapmamalıyız. Fotoğraf tekrar çekilemeyecek olsa bile yinede net fotoğraflar çekmeye özen göstermeliyiz. Şimdi net fotoğraf çekmek için sizlerle bir kaç ipucu paylaşalım.  

 

1-Net Fotoğraf Çekmek için sabit odaklı objektifler (prime) kullanın.

Zoom objektif kullanırsanız lensin içindeki element sayısı sabit lenslere göre fazla olacağı için isteseniz de istemeseniz de fotoğrafın netliğinde azalma olacaktır. Bu yüzden sabit odak uzaklığına sahip lensler her zaman daha iyi sonuç verir.

 

2-Net Fotoğraf Çekmek için profesyonel fotoğrafçılarına dikkat edin, hiçbiri gündüz şartlarında bile olsa tripodsuz çekim yapmaz.

Bunun amacı titreşimi minimuma indirmektir. Daha net fotoğraflar için gereken ekipmanların başında sağlam bir tripod gelmektedir. Sağlam kelimesini özellikle vurguladım çünkü ilk tripodumu aldığımda ucuza kaçmıştım ve henüz sadece birkaç gün kullandığım halde eklem yerlerindeki plastiklerden birisi kırılmıştı. İlave olarak çok hafif tripodlar rüzgarda bile sallanıyor, bu yüzden sırtınızda gezdirmeyecekseniz çok hafife kaçmayın.

 

3-Net Fotoğraf Çekmek için nereye odakladığınıza dikkat edin.

Manzara gibi durağan sahneleri çektiğiniz fotoğraflarda genellikle diyafram aralığı f11 ve üzeriyken, makinenizi sahnenin 1/3’ü kadar derinlikteki bir noktaya odaklarsanız tüm fotoğrafı net bir şekilde çekmeyi garantilemiş olursunuz. Veya lensinizin hiperfokal odak uzaklığını bularak o noktaya netlerseniz fotoğrafınızın tamamına yakını net görünecektir. Fakat insan veya hayvan çekiyorsanız tek odaklamanız gereken yer gözleridir. Alnı, burnu, yanakları, kaşları, elleri, ayakları değil. Netliği kontrol etmek için %100 yakınlaştırarak fotoğraflarınızı kontrol edin ve yanlış odaklamadan dolayı eve döndüğünüzde hayal kırıklığı yaşamayın.

 

4-Net Fotoğraf Çekmek için tripod kullanıyorsanız otomatik netlemede makinenizin seçtiği odak noktası hatalı olabilir.

Bu yüzden hareketli bir sahne veya kişi çekmiyorsanız en iyisi live view özelliğini kullanarak otomatik odaklama yapmaktır. Live view’i açın, odak noktanızı seçin, makineniz o bölgedeki pikseller arasındaki kontrastı karşılaştırarak en sağlıklı odaklamayı yapacaktır. Live view kapalı iken yapılan otomatik odaklama bu mantıkla çalışmadığından bu kadar sağlıklı sonuçlar vermez. (Otomatik Netleme (Autofocus-AF) Nedir ? yazımızı da okumalısınız)

5-Net Fotoğraf Çekmek için dikkat etmemiz gereken bir konu ise diyafram ayarıdır.

Lensiniz için en iyi diyafram aralıklarını bulup bu aralıkların dışına çıkmamaya çalışın. Çok sık yapılan bir yanlışı belirtmek istiyorum: En kısık diyafram en net fotoğraf anlamına gelmez. Diyaframı f13 veya f16 değerinin altına kısarsanız ‘diffraction’dan dolayı bulanık fotoğraflar elde etmeye başlarsınız.

6-Net Fotoğraf Çekmek için ISO ayarını mümkün olan en az seviyede tutarak fotoğraf çekin.

Böylelikle fotoğrafta oluşabilecek greni önlemiş olursunuz. Grensiz bir fotoğraf kesinlikle daha net bir fotoğraftır.

(ISO – ASA nedir? yazımızı da okumalısınız)

7-Net Fotoğraf Çekmek için deklanşöre elinizle basmayın.

Delanşöre bastığınız esnada makineyi istemeseniz de titretirsiniz. Bunun yerine tercihen kablolu ya da kablosuz deklanşör kullanın. Bunlar elinizde yoksa makinenizin zamanlayıcısını 3 ya da 5 saniye gibi kısa bir süreye ayarlayıp elinizle makineye dokunmadan çekmesini sağlayın.

8-Net Fotoğraf Çekmek için netliği daha da çok artıracak bir yöntem de ayna kilitleme  ya da live-view özellikleridir.

SLR makinelerde ayna sistemi olduğu için bu ayna kalkıp inerken ufak da olsa bir titremeye sebep olur, bu da görüntü keskinliğini azaltır. Bu özellikleri kullanarak aynanın pozlamaya başlamadan kalkmasını ve pozlama bittikten sonra eski haline dönmesini sağlamış olursunuz. Bu da aynadan kaynaklanan titreşimi azaltmış olur. Live view özelliğini kullanırken de dikkatli olun çünkü sürekli dijital ekranı kullanacağınızdan dolayı batarya ömrü normalin dörtte üçü kadar azalabilir. Yanınızda yedek pil yoksa çekimi erken bitirmek zorunda kalabilirsiniz. Bu yüzden sadece ayarları yaparken bunu kullanıp çekimleri ayna kilitlemeyi kullanarak yapmak daha kolay olabilir.

9-Net Fotoğraf Çekmek için netlik konusunda en önemli olan şeylerden biri de kaliteli objektiftir.

Her lens aynı kaliteyi sunmaz. Lensin yapıldığı cam, kullanılan kaplamalar, kullanılan materyal, element sayısı gibi hususlar lensin netliğini belirler. Burada marka belirtmek yanlış olur diye düşünüyorum, her markanın çok net veya net olmayan lensi olabilir. En bilimsel karşılaştırma için DxO mark sitesindeki puanları inceleyin.

10-Net Fotoğraf Çekmek için tüm yukarıdaki özellikleri kullanarak çekim yapıyorsanız objektifinizin titreşim önleme özelliğini (Nikon’larda VR / Canon’larda IS) kapatın.

Çünkü zaten net fotoğraf çekiyorsunuzdur ancak buna rağmen objektifiniz titreşim arayacak ve bulamadığı için zaten net olan fotoğrafı bozacaktır.

11-Net Fotoğraf Çekmek için tripodunuz olmadığı durumları düşünecek olursak yine ISO/diyafram/enstantane hızı/pozlama telafisi ayarlarını dengeli bir şekilde kullanarak yeterli ışığı sağlamanız gerekmektedir.

Ancak iyi bir netlik için en önemli husus enstantane hızı olacaktır. Elde çekimler için kolay bir formül vardır. Odak uzaklığınız kaç ise enstantane hızınız da en az ona eşit veya daha hızlı olamalıdır. Örneğin 35 mm ile çekim yapıyorsanız 1/35 saniye seçmeniz gereken en küçük enstantane hızıdır. 85 mm ile çekim yaparken 1/85, 300mm ile çekim yaparken ise 1/300 saniyedir. Seri çekim moduna alarak peş peşe birkaç fotoğraf çekerseniz içlerinden birinin net çıkma olasılığı yükselecektir.

12-Net Fotoğraf Çekmek için tripodunuz yokken çevrenizdeki ağaç gövdesi, duvar, bank, kaya parçası gibi sabit ve sağlam dayanakları veya sırt çantası gibi objeleri kullanabilirsiniz.

Tripodunuz varsa ve tek bir yere odaklayarak çektiğiniz fotoğraf size yeterli netliği vermiyorsa birkaç net fotoğrafı ‘focus-stacking’ denilen yöntemle birleştirebilirsiniz. Bu sayede fotoğraf karenizdeki her nokta en net şekilde görünür.

13-Son olarak hala yetersizse Photoshop’ta ‘unsharp mask’ ile ilave keskinleştirme yaparak zaten iyi olan fotoğrafı daha da net hale getirin ve fotoğrafınız baştan sona net olsun.

14-Net Fotoğraf Çekmek için unutmamanız gereken en önemli husus ışıktır. Işık yetersiz olduğunda enstantane hızınız düşecek bu durumda çekeceğiniz fotoğraf da netlik problemlerine yol açabileceğini unutmayın. 

Işığınız bol olsun. Sağlıcakla kalın.

Net Fotoğraf Çekmek İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz ?

Bazen öyle güzel kareler yakalarız ki çok sevinir havaya uçarız. Ancak bilgisayarın başına geçip fotoğraflara baktığımızda görürüz ki fotoğraf net değil. İşte o an suratımız buruşur kendimize kızarız. İşte bu tür hataların önüne geçmek için fotoğraf çekerken netleme noktasında çok dikkatli olmalı ve titiz davranmalıyız. 

auto-fokus

AF moduyla (Auto Focus) az ışıklı ortamlarda netlik ayarı yaparken veya 5 metre daha uzak cisimleri netlerken çok belirgin olmayan bir bulanıklık oluşur. Bu olumsuzluğu gidermek için zoom objektif kullanılıyorsa konu yakınlaştırılarak netleyip netlik kilidi manuel konuma getirilir. Sonra tekrar eski açıya çevrilerek çekilir. Çekim konusu en uzak netlik sınırında veya uzağında ise manuel netleme, mesafe olarak “sonsuz” ayarına getirilir.

deklansor

Çekim anında deklanşöre basılırken ayna hareketi ve parmak basıncı, hızlı enstantane ayarında pek sorun olmayan bu durum düşük hız ayarında makineyi sarsarak görüntü kaymasına neden olur. Önlem olarak sehpa (tripod) kullanılmalı, bu mümkün değilse mutlaka duvar, ağaç, masa gibi bir yerden destek alınmalı veya perde kapanma sesi bitene kadar nefes almadan hareketsiz kalmak alışkanlık hâline getirilmelidir.

gece-isiklari-altinda--1

Az ışık bir ortamlarda AF modunda çekim yapılırken çoğunlukla hatalı netleme oluşur. Netlik noktası seçimi aynı hizadaki konunun en parlak noktasına denk getirilerek ayarlanmalıdır.

enstantane-birkarefotograf

Hareketli konuların çekimi yapılırken makine sürekli çekim moduna getirilir veya konunun gittiği yönün önündeki bir nokta önceden belirlenip netledikten sonra nesne tam o noktadan geçerken deklanşöre basılmalıdır.

makro

Yakın plan çalışırken özellikle de makro çekimlerinde, mutlaka sehpa kullanmalı ve olabildiğince hassas bir netlik ayarı yapılmalıdır.
ASA, ışık, cisim hızı yeterliyse netlik hatasını azaltmak veya çok uğraşmamak için geniş alan derinliği veren diyafram değerleriyle çekim yapılmalıdır.

Otomatik netleme sistemleri genelde dikey yapılanma ve çizgilere duyarlı olduğundan çekilen cisimde sadece yatay çizgiler varsa zor netleme yapar. Makine biraz eğik tutularak netlemeye çalışılır ya da aynı mesafede bulunan netlenebilir bir nesne üzerinden ayar yapılarak netlik modunu manuele getirilip çekim yapılabilir.

enstantane

Aşırı yansıma yapan nesneler çekilirken AF sistemi yanılır. Doğru netlik yapabilmek için aynı mesafede başka bir nesneye ölçüm yapıp netlik sabitleme düğmesine basarak çekim yapılır. Ya da netlik ayarı M konumuna getirilip çekilir.

Işığınız bol olsun…