Siyah Beyaz Fotoğrafçılık

Siyah Beyaz Fotoğrafçılık

Renkli filmlerin daha ortaya çıkmadığı zamanlarda fotoğraflar siyah beyaz olmak mecburiyetindeydi. Gerek renkli filmlerin icadı gerekse sayısal fotoğrafa geçildikten sonra siyah beyaz fotoğraf tozlu raflara hiç bir zaman kaldırılmadı, kaldırılamadı. Hali hazırda zaten fotoğraf bir sanat unsuruydu ve sanat unsuru olan bir öğeye ilgi azalsa da onu tamamen ortadan kaldırmak imkansızdır. Bunun temel nedeni fotoğraf sanatçısının kendisidir. Siyah beyaz fotoğrafın en önemli özelliği apayrı bir duygu atmosferi oluşturmasıdır. İşte hem farklı duyguları ortaya koyması hemde artık nostaljik bir atmosfer oluşturması nedeniyle günümüzde bile siyah beyaz fotoğraf hala tercih edilmekte ve kullanılmaktadır.

İnsan beyni sürekli olarak gözün gördüğü normalleri tanır ve tanımlar. Fotoğrafa eğer sanat dalı olarak bakabiliyorsanız, yeniden yorumlama ve tanımlama, dünyaya kendi bakış açınızı gösterme ve farklılık yaratabilme çabaları içindesiniz demektir. İnsanoğlu renkli görür, renk körü bile sanılanın aksine dünyayı siyah beyaz görmemektedir. İşte insan beyninin normal bildiği kalıbın dışındaki siyah beyaz dünyası, farklı tatları sunmakta ve çevrede soyut bir gerçekliği yansıtmaktadır.

Günümüz dijital ortamında eskilerin şartları artık geçerli değil. Eskiden siyah beyaz filmlerin olduğu dönemlerde siyah beyaz fotoğraf çekmek ancak siyah beyaz düşünmekle mümkündü. Günümüzde ise artık dijital olarak çekilen film, JPEG veya RAW format olarak çekilmekte sonraki dönemde siyah beyaza dönüştürülmektedir. Ancak siyah beyaz fotoğraf çekim sırasında planlanmalı ve siyah beyaz düşünülerek çekilmelidir. Önce çekelim sonrasında, beğenirsek siyah beyaza çeviririz mantığı ile fotoğraf çekmek genellikle tatminkar sonuçlanmayacaktır. Baktığınız o an’ın renkli mi, yoksa siyah-beyaz mı daha iyi görüneceğini önce kendinize sorun.

Renkli bir fotoğrafta çok iyi kullanabileceğiniz bir kompozisyon siyah beyaz bir fotoğrafta kendini bulamayabilir. Yeşil ve turuncunun kontrast renkler olması ve birlikte kullanımlarında tezadın yarattığı belirginliğin kullanılabileceği bir fotoğraf, siyah beyazda çarpıcı olmayacaktır, çünkü bu iki renk benzer gri skalasında kendine yer bulacaktır. Benzer şekilde rengarenk bir ortam renkli bir fotoğraf için çok karmaşık bir fon oluşturacakken, benzer tonlara sahip olmaları ise siyah beyaz bir fotoğraf için son derece sade bir fon oluşturabilir. Hangi fotoğraf siyah beyaz çekilmeli ya da çekilmemelidir sorusunun yanıtını bulmak zor. Ama her halükarda söylemek gerekir ki çok katı kurallar olmamalıdır. Doğa fotoğrafları genellikle renkli sunulur, çünkü içerdiği doğal ortam renklerinin olmazsa olmaz olduğu düşünülür. Halbuki siyah beyazın son derece etkili kullanıldığı doğa fotoğrafları sık karşımıza da çıkmaktadır.

Siyah beyaz fotoğraflarda kompozisyon oluşturmanın önemli bir noktası da, renklerin yoksunluğundan ve her şeyin gri skalasına indirgenmesinden dolayı, genel kompozisyon kurallarından anımsayacağınız, grafik, şemalar ve şekillerin fotoğrafta çok belirgin temsil bulacağıdır. Bu nedenle siyah beyaz fotoğraflarda bu kompozisyon değerlerini mutlaka arayıp kullanmaya çalışmak gerekir.

Siyah beyaz fotoğraflar sanılanın aksine aslında renkleri temsil ederler, bunu gri ton skalası ile sağlarlar. Yani her renk ve her ışık kendini gri ton skalasının bir noktası ile karşılık bulur. Fotoğrafta sadece koyu, siyaha yakın gri tonlar ve beyazlar hakimse, yüksek kontrasttan bahsedilir ve genellikle leke belirginliğinin üst düzeyde olduğu, bakılır bakılmaz okunur fotoğraflardır. Zengin bir gri skalasının mevcudiyeti ve derin siyah beyazların hissedilmediği fotoğraflar ise genellikle izleyeni birden içine almayan uzun okuma gerektiren ama duyguyu daha fazla hissettiren fotoğraflardır. Doğrudan gündüz sert güneş ışığı ya da ters ışık sert kontrast fotoğraflar sağlar. Yumuşak ışık saatleri, karmaşık konular ise genellikle gri ton skalasından zengin fotoğraflar oluşturur.

Elbetteki tonları belirleyen ana etmenlerden biri de konunun nasıl ışıklandığıdır, az ışıklı mı yoksa çok ışıklandırılmış olduğu mu? Çok ışıklandırılmış konularda, konu içerisindeki az yerde mevcut olan koyu alandan ışık ölçümü yapmak, konunun gerisini fazla pozlandıracak ve çok açık alanların hakim olduğu bir fotoğraf olacaktır, tam tersi de az ışıklandırılmış konularda mevcuttur ve genellikle koyu, ama izleyende dramatik etki bırakan fotoğraflar oluşturacaktır.

Renkli fotoğraflarda insan beyni renkleri anlamlandırmaya çalışır, daha önce kendisine kodlanmış olan renklerden bir sonuç çıkarır. Kırmızının, yeşilin sarının kodları ayrıdır. Gri tonlarının ise beyinde direkt karşılık bulduğu bir önyargı yoktur, bu da siyah beyaza soyut bir gerçeklik kazandırır.

Siyah beyaz fotoğrafçığın renkli fotoğraflara göre en önemli avantajlarından bir ışığın ısısının kullanımıdır. Renkli çekimlerde beyaz ayarını ışığın renk ısısına göre ayarlama mecburiyeti vardır, bunun nedeni rengi bilinen nesnelerin üzerindeki farklı ışık kaynaklarından gelen ışığın sıcaklığının makineler tarafından otomatik tam düzeltilememesidir, ancak siyah beyaz fotoğraflarda renk olmadığı için bu konuda sıkıntı olmaz. Yani bir nesnenin, mum alevi ya da flörosan, ya da güneş ile aydınlanması bir farklılık ya da yanlışlık olarak algılanmaz. Bu fotoğrafını çekeceğimiz objeyi istediğimiz aydınlatma aracı ile ışıklandırma özgürlüğünü verir.

Siyah beyaz fotoğraflarda özellikle fotojurnalistlerin sıklıkla başvurdukları bir yöntem de grenlerin kullanımıdır. Renkli fotoğraflarda çoğu kez istenmeyen bir etki olmakla beraber, siyah beyaz fotoğraflarda dramatik bir etki katarlar. Çekim esnasında ISO değerini yüksek bırakmakla sağlanabileceği gibi, günümüz makinelerindeki çok iyi sensör kaliteleri artık bunun için 1600-3200 gibi değerlere çıkma mecburiyeti getirirler. Benim tavsiyem ise özellikle simülasyon programlarındaki grenli eski filmlerin gren yapısını kullanmaktır. Özellikle Ilford HP5 400 ASA film beni kişisel tercihimdir. Koyu tonların hakim olduğu konularda grenli yapı duygusal aktarımı belirgin artıracaktır.

Bu ana kadar bahsedilenler siyah beyaz fotoğrafçıklta elde edeceğimiz fotoğrafı daha güçlü kılmak için ufak ipuçlarıdır, elbette ki temel etken ışığa, kompozisyona ve teknik bilgilere tam olarak sahip olmaktır. Tüm fotoğraflarda renkli ya da siyah beyaz fark etmez, doğru pozlandırmayı sağlamak zorundayız. Işığınız bol olsun…

Yazar Hakkında

Fotoğrafçılık, Fotoğraf Makineleri, Fotoğraf Ekipmanları Hakkında Bilgi ve Haberleri İçeren Fotoğraf Severlerin Buluşma Noktası.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.