Makro Fotoğrafçılık

Makro Fotoğrafçılık

Küçük canlıların dünyasını fotoğraflamak, nesnelerin ve doğanın ince detaylarına dokunmak, görünmeyenleri göz önüne çıkarmak isteyen fotoğrafçılar için bir sevdadır Makro Fotoğrafçılık. Kelime anlamı yakınlaştırma büyütme olan Makro, gözün algılayamayacağı kadar küçük cisimlerin görüntülerini büyüterek fotoğraflanması, Makro fotoğrafçılığın temellerini oluşturur.

makro-fotografcilik-1-1

Genelde özel objektiflerle ve özel ekipmanlarla yapılan bu fotoğrafçılık dalında küçük canlıların (kelebek, karınca,sinek gibi), küçük nesnelerin ve nesne parçacıklarının (cam kırıkları, toz şeker gibi) fotoğraflandığını görmekteyiz. Makro fotoğrafçılığının, Mikroskopik  canlıların fotoğraflanmasında (Photomicrography) ve  adli olaylarda olay yeri inceleme yapılırken de kullanıldığını görürüz. Makro fotoğraf deyince fotoğraf makinelerinde yer alan makro modundan bahsetmediğimizi belirtelim. Hemen hemen her makinede çiçek şeklinde makro modu vardır ancak bu mod sadece yakından çekim yapabilmek içindir. Bizim burada bahsettiğimiz 1-2cm’den yapacağımız birebir veya daha fazla büyütme oranınında fotoğraf çekimleridir.

makro-fotografcilik-3

Makro fotoğrafçılıkta büyütme oranına bakalım. Bu tabir makro objektifler için kullanılır. Makro fotoğrafçılıkta 1:1 büyütme oranı kullanıldığında Makro objektifimizin konuyu birebir gerçek boyutuyla sensörümüzün üzerine yansıtacağını anlarız. Örneğin 1cm boyutundaki karınca sensör üzerinde yine 1 cm olarak yansır. 2:1 büyütme oranında ise objektifin gerçek görüntüyü 2 kat büyüteceği anlamını taşır. Eğer karıncanın boyutu 1 cm ise sensörümüzün üzerine 2 cm bir görüntü düşecektir. 1:2 büyütme oranında ise gerçek görüntünün yarı boyutundaki görüntü sensörümüze yansır. Yani karıncanın boyutu 1 cm ise objektifimiz görüntüyü 0,5 cm olarak sensörümüzün üzerine görüntüyü yansıtır. Her makro objektif için büyütme oranı değerleri farklılık gösterebilir. Satın alırken bu  değerler göz önüne alınır ve bu bilgilerden yararlanarak fotoğrafçılar makro çekim yaparlar.

makro-fotografcilik-2

Elbetteki bütün makro fotoğrafçılar büyütme oranının yüksek olmasını isterler. Ancak burada bir handikap var. Büyütme oranı arttıkça daha fazla ışığa ihtiyaç duyuluyor. Büyütme oranı arttıkça objektife giren ışık miktarı azalacağından ki bu çok büyük bir sorun. Nedeni ise makro fotoğrafçılıkta sığ  alan derinliği  nedeniyle diyaframı kısarak alan derinliğini artırmaya çalışırken ışık iyice yetersiz bir hal alıyor zaten. Çok özel ışık ekipmanları ve flaşlar kullanmak zorunda kalınıyor, o yüzden ışık miktarını azaltacak her şey makro fotoğrafçılar için büyük sorun haline geliyor.  İşte büyütme oranının artması bize böyle bir sorun teşkil ediyor. Ancak yinede çok başarılı fotoğraflar elde etmek mümkün. Elbette uygun ekipman ve ışık şartlarında.

makro-fotografcilik-9

Bütün fotoğraf çekim tekniklerinde olduğu gibi makro fotoğraf çekebilmek için özel ekipmanlara ve objektiflere ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştik. Makro çekebilmek için her ne kadar Makro Objektif şart olmasa da diğer aparatları kullanarak çekim yapmak oldukça zordur. Nereden mi biliyorum denedik de oradan. Özellikle Nikonda aparat kullanarak çekim yapmak (uzatma tüpüyle deneme yaptık ) oldukça güç. Makro çekim için gövde seçimi de önemli. Ne kadar çok ışık olursa o kadar iyi bir kare yakalama şansımız bulunuyor. O yüzden tam kare bir gövdede daha iyi sonuçlar elde edeceğimiz gerçeği karşımızda duruyor. Elbette şart değil. Fotoğraf Makinemize Makro objektif takarak makro fotoğraf çekebileceğimiz gibi çeşitli (objektiflere göre daha ekonomik) ekipmanlar kullanarak da makro fotoğraflar çekebiliriz. Şimdi bunlara şöyle bir göz gezdirelim.

Makro Objektifler

makro-fotografcilik-5

Makro fotoğrafçılık için özel olarak üretilen, yakın mesafeden çekimlere imkan tanıyan objektiflerdir. Yukarıda da söylediğimiz gibi bu objektiflerin üzerinde büyütme oranları yazmaktadır. Bu objektiflerin büyütme oranları değişiklik gösterir. 1:1  oranına sahip objektifler olduğu gibi on kat büyütme oranına ( 10:1) sahip objektifler de üretilmektedir.

Makro objektifler çok yakından netleme yapmaları nedeniyle az ışık alırlar. Az ışık almaları nedeniyle bu objektiflerde diyafram açıklığı ne kadar yüksek olursa o kadar iyi olur. Çünkü açık diyafram bizlere daha çok ışık sağlar. Her ne kadar diyafram açıklığı iyi olsada yinede ışık yetersiz olduğu durumlarla karşılaşmamız söz konusudur. Unutmayalım ki makro fotoğrafçılıkta çok yakından çekim yaptığımız için net alan derinliği çok düşer. Net alan derinliğini artırmak için diyaframı açmamız gerektiği kuşkusuzdur. Koskoca bir handikap bu. Net alan derinliğini artırmak için diyaframı kısmamız gerekiyor ancak ışık yetersiz olduğu için de açmamız gerekiyor.Bu yüzden makro fotoğrafçılıkta kullanılan özel flaşlara ihtiyaç duyarız. Bununla birlikte yeterli ışığı sağlayabilmek için uzun pozlama yapmamız gerekebilir. Uzun pozlamalar içinde bizlere tripod gereklidir. Evet farkındayım çok fazla ışık yetersizliğinden bahsettim ama makro çekimi yaparken çok yakın mesafeden ki 1-2 cm den bahsediyoruz ışık gerçekten çok azalıyor.

Uzatma Tüpleri


makro-fotografcilik-6

Kullandığımız DSLR makinelerimizle, objektiflerimiz arasına takılan içi boş metalden oluşan metal aparatlar yani  uzatma tüpleriyle(Extension Tubes)  de makro fotoğraf çekebiliriz. Bu uzatma tüpleri genelde makro lens alamayanlar için tercih sebebi olmaktadır. Fiyatları objektiflere göre oldukça düşüktür.

Uzatma tüplerindeki mantık şudur. Odak uzaklığını artırmak. Uzatma tüpleriyle odak uzaklığı artırılarak netlik mesafesi kısaltılır. Uzatma tüpleri genelde birden fazla parçadan oluşur. Büyütme oranını artırmak için birden fazla uzatma tüpü kullanabilir.  Büyütme oranı 50,60x gibi oranlara ulaşabilir. Ancak ne kadar çok uzatma tüpü eklenirse ışık miktarı o oranda azalacaktır. Yaptığım denemelerde Canon fotoğraf makinelerinde daha rahat bir çekim sağlayabildik. Nikonlarda ise çok fazla başarılı olamadık desek yeridir. Nedeni ise ışık gerçekten çok yetersiz kaldı. 4 tane 100W ampul kullandığımız halde yinede ışığın yetersiz olduğu durumlar oluştur. Canonlar bu anlamda daha başarılı oldular.

makro-fotografcilik-7

Uzatma tüpleri tüm makinelerde kullanılamaz yani canon nikon uyumları tıpkı objektifler gibi farklıdır. Uzatma tüplerinin diyaframı ayarlamamıza imkan tanıyan tipleri olduğu gibi çok daha ucuz 30-40tl gibi elektrik akımını iletmeyen modelleride mevcuttur. Elektrik akımını ileten modelleri 300-400TL civarındadır. Elektrik akımını iletmesi neden önemli diyaframı ayarlayamadığımız durumlar çok büyük sıkıntılar oluşturuyor. Özellikle nikonlarda bu sorun ortaya çıkıyor. Çünkü uzatma tüpünü takmadan önce diyaframı 11 e aldık diyelim. Lensi çıkarıp uzatma tüpü takdığımızda Canonlarda diyafram 11de kalıyor. Nikonlarda ise diyafram tamamen kapanıyor. Nikonlardaki bu sorunun çözümüde diyaframa küçük bir kağıt sıkıştırmak. Yani işler iyice karışık bir hal alıyor. Diyafram zarar görmesi muhtemel. O yüzden hiç bulaşmamak en iyisi. Yada makro lens almak daha mantıklı. 700-1000 tl arası makro objektif bulmamız mümkün.

Körükler

makro-fotografcilik-4

Uzatma tüpü mantığıyla çalışan belirli bir sistem üzerinde hareket eden uzatma mesafesini ayarlayabildiğimiz körük şeklinde sistemlerdir. Çok büyük olmaları nedeniyle pek tercih edilmese de stüdyo ortamlarında kullanılabilmektedirler. Işık problemi bu sistemlerde de kendini gösterir.

Yakınlaştırıcı Mercek

makro-fotografcilik-8

En ucuz yöntem diyebiliriz. Filtre gibi objektifimizin önüne takılırlar. Ucuz olmaları en büyük tercih sebebidir. Büyüteçle aynı mantık da işlev görürler. Yakınlaştırıcı merceklerde ikili yada üçlü kullanılırlar ve bu sayede büyütme oranları artırılabilir.

Ters Çevirme Aparatları

makro-fotografcilik-10

Alın size ucuz bir yöntem daha. Ters çevirme aparatları objektifimizi ters olarak makinemize bağlamamıza olanak tanırlar. Diyafram Af gibi ayarlardan ve ışık ölçümünden mahrum kalarak çekim yapmak durumunda kalınır. Yinede bu şekilde çekim yapmamıza olanak tanıyan ucuz bir makro çekimine olanak tanıyan aparatlardır.

Evet arkadaşlar makro fotoğrafçılıkta karşılaşılan en en ama en büyük problem yetersiz ışıktır.  Özellikle 1-2cm’den çekim yapıldığı için ışık çok azalır. Bunu çözmek çok kolay değildir. Alan derinliği çok düşmemesi için diyaframı çok açamayız.  Yapabileceğimiz en mantıklı çözüm uzun pozlamadır. Uzun pozlama içinde tripod kullanmamız gereklidir. Yinede bu tür çekim yapabilmek için konunun sabit olması gerektiğini unutmayalım. O yüzden o gördüğünüz örümcekler sinekler genelde dondurularak çekim yapılır arkadaşlar. Biraz canice değil mi 🙁

makro-fotografcilik11

Makro fotoğrafçılıkta karşılaşılan yetersiz ışık problemini aşmak için gün ışığında çalışmamız gerekir. Bununla birlikte Özel ring flaşlar kullanarak ışık derdinden bir nebzede olsa kurtulabiliriz arkadaşlar.

Az öncede belirttiğimiz gibi ışık problemini çözsek bile karşımıza net alan derinliği problemi çıkar. Bunun nedeni de açık diyafram kullanamamızdır. Açık diyafram kullandığımızda net alan derinliğinin düşmesi söz konusudur. Burada çalıştığımız alanın 1-2cm olduğunu unutmayın arkadaşlar. Net alan derinliğinin düşmesi görüntüyü tamamen kaybetmemize neden olur.

Makro fotoğrafçılıkta bize en çok lazım olan, ring flaş, tripod ve uzaktan kumandadır arkadaşlar. Tripodla çekim yapsak bile elimizle deklanşöre basarken oluşan titreşim bile fotoğrafımızın bulanık çıkmasına neden olabilir. Bu yüzden uzaktan kumanda tercih sebebidir.

makro-fotografcilik-12

Bununla birlikte eğer kelebek yada hareketli böcük möcük çekeceksek yukarıda anlattığımız net alan derinliği, ışık yetersizliği, tripod kullanma zorunluluğu gibi nedenlerden dolayı kafayı yememiz mümkündür 🙂

Ancak her şeye rağmen elde edilen bir kare fotoğrafçı için inanılmaz bir haz kaynağıdır diyebilir. Çünkü bu kadar zahmetin karşılığının alınması bir yana elde edilen müthiş fotoğraflar insanı kendinden alıp götürür. Zaten makroyu sevmeyenin yapabileceği bir dal değildir arkadaşlar. Çünkü çok zahmetlidir. Yani her deklanşöre basıyorum diyen makro fotoğraf çekemez. Sabırlı olmak başarıyı yakalamada en büyük etkendir. Sizlere tavsiyemiz açık güneşli havalarda makro çekimleri yapmanız yönündedir.

Işığınız bol olsun…

Yazar Hakkında

Fotoğrafçılık, Fotoğraf Makineleri, Fotoğraf Ekipmanları Hakkında Bilgi ve Haberleri İçeren Fotoğraf Severlerin Buluşma Noktası.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir