İyi fotoğraf için kurallar yoktur, sadece iyi fotoğraf vardır. (Ansel Adams)

En iyi makina en iyi fotoğrafı çekseydi en iyi daktiloya sahip olan da en iyi romanı yazardı. (Ara Güler)

Ben bir amatörüm ve ömrümce de öyle kalmaya niyetliyim. (Andre Kertesz)

Amatörler ekipmanı, profesyoneller zamanı, ustalar ışığı düşünür. (Vernon Trent)

Daha iyi bir fotoğraf makinesi, kalbinde ya da kafanda bir şey yoksa senin için bir şey yapamaz. (Arnold Newman)

Bir savaş fotoğrafçısı olarak ömrümün sonuna kadar işsiz kalmayı isterdim. (Robert Capa)

Eğer daha iyi bir fotoğrafçı olmak istiyorsan, daha ilgi çekici şeylerin önünde durmalısın. (Jim Richardson)

Fotoğrafta Net Alan Derinliği

Fotoğrafta Net Alan Derinliği

Net Alan Derinliği Nedir ?

         Kadrajımızda yer alan herhangi bir öğeye netleme yaptığımızda öğenin önünde ve arkasında bir miktar daha net alanla karşılaşırız işte oluşan bu net bölgeye alan derinliği adı verilir. Net olan bölgenin dışında kalan bölge ise bulanıktır yani net değildir. İşte bu durumda konumuz fotoğrafta yer alan diğer öğelerden sıyrılarak ortaya çıkar. Fotoğraftaki yalınlık konusunda da söylediğimiz üzere alan derinliğini fotoğrafımızı sadeleştirmek içinde kullanırız. Alan derinliğinde istenilen kadrajda yer alan ana konunun yada öğenin belirgin hale getirilmesi ve fotoğrafta istenilmeyen öğelerinde bulanık hale getirilerek konuyu dağıtmasının önüne geçilmesidir. 

fotografta_net_alan_derinligi-3 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Fotoğrafçılığa merak salan kişilerin genelde ilk sordukları soru şu olur. Arka planı nasıl bulanık yaparım? Bunun sorulmasının esas nedeni alan derinliğinin fotoğraf ve fotoğrafı izleyen üzerindeki etkisidir. Fotoğrafta kompozisyonun önemli öğelerinden birisidir.  Net alan derinliği kontrol edilerek oluşturulmuş fotoğraflar her zaman fotoğrafta ve fotoğrafı izleyende büyülü bir etki bırakır. İşte arka planı nasıl bulanık yaparım sorusunun nedeni de fotoğrafı izleyen üzerinde bırakılan bu etkidir. 

fotografta_net_alan_derinligi-20 Fotoğrafta Net Alan Derinliği
(flicker- Liang Ge)

      Şunu da unutmayalım ki fotoğraf teknik bir sürecin eseridir. Bu söylediklerimizi yapabilmek elimizdeki teknik imkanlar ile sınırlıdır. Önemli olan elimizde var olan teknik imkanları tanımak ve  en iyi şekilde kullanmak gerekir.

       Her şeyden önce  konu, objektifin netlik sınırları içinde yer alması gerekmektedir. Diyaframımızı konuya uygun hangi değerlerde kullanmamız gerektiği bilinmelidir. Odak uzaklığımız yine aynı şekilde ayarlanmalıdır. İşte bütün bunların en iyi şekilde kullanılmasıyla net alan derinliğinden en iyi şekilde yararlanabiliriz.

fotografta_net_alan_derinligi-4 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

 

Alan derinliğini etkileyen faktörler

       Alan derinliğini etkileyen faktörlere bakacak olursak; bunlar diyafram açıklığı, konuya olan uzaklık ve objektifimizin odak uzaklığıdır. Bunlara kısaca göz gezdirelim.

1-Diyafram açıklığı 

 

 

fotografta_net_alan_derinligi-9 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

fotografta_net_alan_derinligi-5.5 Fotoğrafta Net Alan Derinliği fotografta_net_alan_derinligi-6.6 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Öncelikle diyaframa bakalım. Bildiğimiz üzere diyaframımızı açtıkça alan derinliği azalmaktadır. Bu arada diyafram değeri diyafram açıklığıyla ters orantılıdır. Diyafram değeri düştükçe diyafram açıklığı artmaktadır. Diyaframımızı açtıkça alan derinliğinin azaldığını söylemiştik. f/5.6 diyaframda alan derinliğimiz diyafram çok açıldığı için düşecek, f/11 gibi bir diyafram açıklığında ise alan derinliğimiz artacaktır.

2- Netleme yapılan nesnenin fotoğrafçıya uzaklığı 

 

fotografta_net_alan_derinligi-8 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

fotografta_net_alan_derinligi-2 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

3-Objektifin odak uzaklığı

Konumuza yaklaştıkça da alan derinliğimiz azalır, uzaklaştıkça da tam tersi alan derinliğimiz artar. Özellikle makro çekimlerde alan derinliği oldukça düşer. Çünkü konuya oldukça yaklaşmak zorunda kalırız. Konuya yaklaştıkça da alan derinliği çok azalır ve çekim yapmak çok zor hale gelir. Makro lenslerde çok sorun yaşanmasa da converter kullanırken çekim yapmak imkânsızlaşır.

fotografta_net_alan_derinligi-91 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Objektifimizin odak uzunluğu arttıkça da alan derinliğimiz azalacaktır. Objektif açımız genişledikçe alan derinliğimiz artar. İşte tele objektiflerde açımız daraldığından alan derinliğimiz azalır. 

fotografta_net_alan_derinligi-8 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

fotografta_net_alan_derinligi-7 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Genelde fotoğraf makineleri otomatik ayarlarda kullanmak en kolay seçimdir. Ancak fotoğraf makinelerimizin okuduğu ayarları sorgulamamız gerektiğini unutmayalım, fotoğraf makinelerinin fabrika ayarları ışık koşullarını ortalama bir değerlendirmeye ve sarsıntısız çekimlere göre okur ve ayar yapar.  Ancak fotoğraf bizim kendi ayarlarımız doğrultusunda oluşturulmalıdır.  O yüzden fotoğraf makinesi ayarları fotoğrafçının yani bizim denetimimiz altında olmalıdır. 

fotografta_net_alan_derinligi-11 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Fotoğraf makinemizdeki açık diyafram değerleri kadrajda yer alan objenin bazen ön bazen arka bazen de hem ön hem arka kısmını bulanık yaparak istenilen etkiyi vermek mümkündür. Açık diyaframda yapılan çekimlerde konuyu veya objeyi istediğimiz şekilde belirgin hale getirebiliriz. Diğer öğelerden ayrılan obje yada nesnemiz fotoğrafta yalınlığı sağlar. Bu etki konunun bize yakın olması ve odak uzaklığının büyümesi ile artmaktadır. Tele objektiflerde bu etkiyi oluşturmak daha kolaydır ancak geniş açı objektiflerde bu çok zordur.  

fotografta_net_alan_derinligi-13 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Özetle kadrajımızda sıralı 4 ağaç düşünelim, bu ağaçlardan ortadaki net ön ve arakasındaki bulanık olmasını istiyoruz. Tele objektifimizle ağaçlara yaklaşıp, netliği ortadaki ağaca yaptıktan sonra diyaframı açabildiğimiz kadar açmalı ve sonra çekimimizi yapmalıyız. Tabi ışık ayarlarımızı da doğru yapmalıyız. 

fotografta_net_alan_derinligi-12 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       

       Özellikle öndeki net olan konuyu net olmayan arka plan destekliyorsa fotoğraftaki görsel etki bir o kadar artar. Fotoğraf içinde her ögenin net olduğu durumlarda göz sürekli hareket halindedir ve fotoğraf üzerindeki konular üzerinde dolanıp durur. Peki bulanık yani net olmayan arka plan önemli midir? Evet arka plan net olmasa da slüet halinde görülür. Bu görüntü net olan konuyu da desteklemesi gereklidir. Her zaman bu şart değildir tabi. 

fotografta_net_alan_derinligi-15 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Arka planın ne kadar netsiz olacağı, netsiz bölgenin nereden başlayıp biteceği fotoğrafın anlatımı açısından önemlidir. Normal yani 50mm yada 18-55mm lenslerle bu bulanıklığı yakalayabilmek için konuya iyice yaklaşmalı, odak uzaklığını en sona ayarlamalı ve diyafram en açık hale getirerek çekim yapmalıyız. Bulanık olan slüet içindeki görsel öğelerde önemlidir. Yani slüet halinde de olsa ana öğeyi desteklemelidir. Tabi bu fotoğrafçının istediğini elde ederken kendi seçimine kalmıştır. 

       Peki fotoğrafta her şeyin net olmasını istiyoruz. Şöyle güzel bir manzara fotoğrafı çekmeyi istiyoruz ve her şeyin net olmasını isteriz tabi. Bize lazım olan geniş açı bir objektif ve kısık bir diyaframdır. 

fotografta_net_alan_derinligi-13-17 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Fotoğrafımızdaki en önden başlayıp sonsuza giden bir netlik istiyoruz. Geniş açılı objektif elde ettikten sonra diyaframı en sona alıp sonsuza netleme yapıp deklanşörümüze basmalıyız. Tabi burada ışık ayarlarını iyi ayarlamalıyız. Diyaframı ışık durumuna göre yeterince kısmalıyız, illa sona dayamak ışığın yetersiz olduğu durumlarda mümkün olmaz zaten.

       Burada dikkat edilmesi gereken kısık diyaframda enstantane hızı, ışık azlığından dolayı artacaktır. Yetersiz ışıkta düşük enstantane ile yapılan çekimlerde netlik problemi çıkabilir. Bunun içinde tripod kullanılmalı ve çekim ayarlarına dikkat edilmelidir.

       Net olmayan ön ve arka planlar ana konumuzu desteklerler. Bunu yaparken de fotoğrafa ayrı bir anlam kazandırırlar. 

fotografta_net_alan_derinligi-18 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Bu tür fotoğraflarda kadrajlamamız doğru olmalı eve ana konuyu destekleyecek şekilde konumlanmamız gerekir. Ana konuyu belirgin hale getiren arka planın renklerinin uyumu da önemli olduğunu unutmayalım.   Arka plan ne kadar net olmasa da önemsiz değildir. Arka planın etkisi fotoğrafta işte bu nedenlerden dolayı önemlidir. 

fotografta_net_alan_derinligi-19 Fotoğrafta Net Alan Derinliği

       Arka planda dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli husus arka palan bulanık da olsa net olmayan arka planda ışık katmanlarının, lekelerin, dikkat dağıtacak öğelerin ayıklanması gerektiğidir. Unutmayın fotoğrafçı olmak, iyi fotoğraf çekmek, fotoğrafa ilgi duymak, istekli olmak sürekli bilgi edinmek ve edinilen bilgiyi pratiğe dökmekle mümkündür.

       Fotoğraflarımız da çevresel özelliklerin verilmesi önemli olmakla birlikte hiçbir zaman konunun önüne geçmemelidir. Ayrıca unutulmamalı ki şartlar ne olursa olsun her ortamdan yararlanmak gereklidir. Yağışlı ve bulutlu havalarda daha doygun renkler almak mümkün olur. Fotoğraflarımızda net alan derinliği kontrolü ne kadar önemli olduğunu fotoğrafta ne kadar bir etki bıraktığını gördük. Alan derinliğinin etkisi, fotoğraflarımıza ayrı bir anlam katarak daha çarpıcı sonuçlar elde etmemizi sağlar. Işığınız bol olsun.

Yazar Hakkında

Fotoğrafçılık, Fotoğraf Makineleri, Fotoğraf Ekipmanları Hakkında Bilgi ve Haberleri İçeren Fotoğraf Severlerin Buluşma Noktası.

Benzer yazılar

8 Yorum

  1. kenan

    harika bir anlatım olmuş fakat sensör’ün alan derinliğine etkisi sizce ne kadar hocam? bende sensörü çok büyük olmayan 1inch lik bir crop makine var. tabii ki full frame makineler ile kıyaslamıyorum fakat croplu bir nikon canon makinelere göre çok ta bir eksisini göremedim. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Mesela m42 helios lensler alan derinliğini harika veriyor. 1 inchlik makineye taktığımızda bile mükemmel bokeh etkisi yaratıyor. croplu bir canon a taksak hemen hemen aynı sonucu mu alırız?

    teşekkürler anlatımınız için.

    Yanıt

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica