Diyafram ve Diyafram Değeri

Diyafram ve Diyafram Değeri

Diyafram nedir diye bakacak olursak, objektiflerde ışık miktarını ayarlayan yapraklı mekanizmaya verilen addır. Aparture olarak ta adlandırılır. Bu mekanizmada yer alan yaprak biçimindeki diyafram parçaları açılıp kapatılarak ışık miktarı ayarlanır. Ayrıca bu mekanizma net alan derinliğinin de ayarlanmasında kullanılır. 

Diyafram ışık miktarını ayarlamanın yanı sıra oluşan görüntünün niteliğini yani net alan derinliğini de doğrudan etkilemektedir. Çünkü diyaframı açtığımızda diyaframdan geçen ışık ışınlarının optik algılayıcımıza düşme açıları değişir ve sadece odaklama yaptığımız bölge netken, geriye kalan alanların bulanık olmasına neden olur. Yani diyafram hem ışık miktarını hemde net alan derinliğini kontrol etmemizi sağlar.

birkarefotograf-fotograf-makinesi-objektifleri-5

Fotoğraf için ışığın ne kadar önemli olduğunu söylemiştik. Bunu bilmeyenimiz de yoktur. Işığı bize sağlayan da objektiflerdir. Işık geçirgenliği en iyi olan ve diyafram açıklığı yüksek olan objektifler bize en keskin ve berrak fotoğrafları verir. Yukarıdaki fotoğrafta bir diyafram sistemini görmektesiniz.

a

Fotoğraf ışık demektir. Işığı kontrol etmemizi sağlayanda diyaframdır. Diyafram açıklığı yani diyafram değeri f/1,4 gibi rakamlar ile ifade edilir. f:1.4, f:2 bu şekildede bir yazım görebilirsiniz. Ekranda gösterimi daha kolay olsun diye sadece sayı değeri bulunur ama aslında ‘f/değer’ şeklindedir yani 1.4 için f/1.4 diyafram.

Buradaki f harfi bir anlam taşımaz , rakam (1,4) ise diyafram açıklığını bize gösterir.   Diyafram değerleri (f/ 1.0- f /1.2 – f/1.4 – f/1.8 – f/2 – f/2.8 – f/4 – f/5.6 – f/8 – f/11 – f/16) şeklinde karşımıza çıkar. Buradaki değerler diyaframın dış kısmıyla diyafram açıklığı arasındaki mesafeyi ifade ettiğinden diyafram değeri ne kadar küçük olursa diyafram açıklığımızda o kadar çok olacaktır.

1.0, 1.1, 1.2, 1.4, 1.6, 1.8, 2.0, 2.2, 2.5, 2.8, 3.2, 3.5,4.0, 4.5, 5.0, 5.6, 6.3, 7.1, 8.0, 9.0, 10, 11, 13, 14,16, 18, 20, 22, 25, 29, 32, 36, 40, 45, 51, 57,64, 72, 81, 91

Bu değerler 1/3 duraklı diyafram değerleridir. Kalın yazılmış olanlar tam durak olup, 2 tam durak arasında 2 adet de 1/3 duraklık değer yer alır. Her bir değer, kendinden önceki değerin sağladığından 1/3 durak daha az ışık demektir. Mesela f:2, f:2.8′in 2 katı ışık sağlar.

Diyafram  açıklığı ne kadar çok olursa makinemiz o kadar çok ışık alacaktır. Ayrıca fazla ışık bize daha hızlı enstantane değerlerinde çekim yapmamızı sağlar. Bununla birlikte ne demiştik diyafram alan derinliğini ayarlamamıza yardımcı oluyordu. Açık diyaframa sahip bir objektif de alan derinliğini daha çok düşürmek mümkündür.  Ayrıca ışığın yetersiz olduğu mekan ve zamanlarda açık diyafram hayat kurtarır.

Lensimizin sahip olduğu diyafram değerini nasıl okuruz ?

fdegeri

Lensi 18mm’de kullanırken kullanabileceğiniz en açık diyafram değeri f/3.5 olacaktır. f/1.8 kullanmanız imkansızdır ama f/3.5 değerinden daha kısık diyafram değerlerini yani daha büyük f değerlerini kullanabilirsiniz. 135mm odak uzaklığında da kullanabileceğiniz en açık diyafram (en küçük f değeri) f/5.6′dır.

diyaframınetkisi

Yukarıdaki örnekte olduğu gibi büyük f değeri yani kısık diyafram kullanarak fotoğraftaki net alan miktarını büyük tutabileceğimiz gibi,  küçük f değeri yani açık diyafram ile net alan derinliğini azaltıp konuyu sahnenin geri kalan kısmından ayırabiliriz.

(flicker- Liang Ge) Açık diyaframla çekilmiş bir fotoğraf. Alan derinliği düştüğünden dolayı arka kısım tamamen flu. Ayrıca arka plana bakacak olursak bokeh etkisi oluşmuş. (fotoğrafa ilk başlayanların hep sordukları arkayı nasıl flu yaparım sorusunun cevabı aslında .
(flicker- Liang Ge)
Açık diyaframla çekilmiş bir fotoğraf. Alan derinliği düştüğünden dolayı arka kısım tamamen flu. Ayrıca arka plana bakacak olursak bokeh etkisi oluşmuş. (fotoğrafa ilk başlayanların hep sordukları arkayı nasıl flu yaparım sorusunun cevabı aslında .
f2
Diyafram: f/16. Büyük f değeri makro çekimlerinde kullanılmaktadır. Makro çekimlerinde alan derinliği zaten sığ olduğu için çok küçük f değeri kullanmak fotoğraftaki net alanın sicim kadar ince olmasına neden olabilmektedir.

Unutmayın ki iyi bir fotoğrafçı diyaframı çok iyi kullanmalıdır. Fotoğraflarımızın keskin ve etkili olmasını istiyorsak bizlerde diyafram kullanımını iyi öğrenmeliyiz. Her ne kadar basit bir konu gibi görünsede aslında diyafram kullanımı fotoğrafta çok önemlidir. Neden önemlidir peki ? İlk olarak fotoğrafta ışığı ayarlayan diyaframdır. Fotoğraf ne demiştik ? fotoğraf ışık demiştik. Peki fotoğrafta ışık bu kadar önemliyse diyaframda o derecede önem arz eder. Ayrıca diyafram bize net alan derinliğini kontrol etmemizi sağlar ki bu başlı başına çok önemli bir konudur. Net alan derinliği kontrol etmek etkili ve güzel fotoğraflar elde etmemizi sağlar. İşte bu yüzden diyafram fotoğrafçılıkta büyük öneme sahiptir. Işığınız bol olsun.

Yazar Hakkında

Fotoğrafçılık, Fotoğraf Makineleri, Fotoğraf Ekipmanları Hakkında Bilgi ve Haberleri İçeren Fotoğraf Severlerin Buluşma Noktası.

Benzer yazılar

3 Yorum

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.